ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ
តាលីបង់កំពុងតាមសម្លាប់រង្គាលជនជាតិភាគតិច Hazara
ថ្មីៗនេះក្រុមតាលីបង់កំពុងតាមធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់រង្គាលសមាជិកជនជាតិភាគតិច Hazara នៅប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងពីអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International)។
សាក្សីបានផ្តល់កំណត់ហេតុនៃការសម្លាប់ដ៏រន្ធត់ដែលបានកើតឡើងកាលពីដើមខែកក្កដាក្នុងខេត្ត Ghazni។
ចាប់តាំងពីកាន់កាប់រដ្ឋធានីកាប៊ុលកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ក្រុមតាលីបង់បានព្យាយាមបង្ហាញរូបភាពរឹតត្បិតជាងមុន។ អង្គការ Amnesty បាននិយាយថា ឧបទ្ទវហេតុគឺជាសញ្ញាដ៏រន្ធត់នៃការគ្រប់គ្រងរបស់តាលីបង់។
សហគមន៍ Hazara ជាក្រុមជនជាតិភាគតិចធំលំដាប់ទី៣នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ ពួកគេគោរពសាសនាឥស្លាម Shia Islam និងជាយូរមកហើយដែលប្រឈមនឹងការរើសអើង និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន និងប៉ាគីស្ថានដែលគោរពសាសនាឥស្លាម Sunni ភាគច្រើន។

តាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ Amnesty បាននិយាយថា បុរសជនជាតិ Hazara ៩នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ចន្លោះថ្ងៃទី៤ និងទី៦ ខែកក្កដា នៅស្រុក Malistan ភាគខាងកើតខេត្ត Ghazni។
ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនេះបានសម្ភាសសាក្សី និងពិនិត្យមើលភស្តុតាងរូបភាព បន្ទាប់ពីការសម្លាប់។ អ្នកភូមិបាននិយាយថា ពួកគេបានរត់គេចទៅភ្នំនៅពេលមានការប្រយុទ្ធកាន់តែខ្លាំងរវាងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល និងសកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់។
នៅពេលអ្នកខ្លះវិលត្រឡប់ចូលភូមិ Mundarakht ដើម្បីយកស្បៀងអាហារ ពួកគេនិយាយថា ក្រុមតាលីបង់បានពួននៅក្នុងផ្ទះដើម្បីរង់ចាំចាប់ខ្លួន។ បុរសខ្លះដែលឆ្លងកាត់ភូមិទៅផ្ទះក៏ត្រូវបានក្រុមតាលីបង់ពួនស្ទាក់ចាប់តាមផ្លូវ។
បុរស៦នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ពីការបាញ់សម្លាប់ និង៣នាក់ទៀតធ្វើទារុណកម្មរហូតដល់ស្លាប់។
យោងតាមសាក្សីថា បុរសម្នាក់ត្រូវបានរុំក្រណាត់ជិតខ្លួន ហើយកាត់សាច់ដុំដៃចេញ។ ជនរងគ្រោះម្នាក់ទៀតត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ជាចំណែកៗ។ សាក្សីឃើញផ្ទាល់ភ្នែកនិយាយថា ពួកគេបានសួរសកម្មប្រយុទ្ធថា ហេតុអ្វីបានជាធ្វើបាបមនុស្សយ៉ាងដូច្នេះ។
សកម្មប្រយុទ្ធម្នាក់និយាយដោយចោទប្រកាន់ថា ៖«ពេលនេះជាពេលជម្លោះ អ្នករាល់គ្នាស្លាប់ វាគ្មានបញ្ហាទេ បើអ្នកមានកាំភ្លើងឬអត់។ វាជាពេលសង្គ្រាម»។
អគ្គលេខាធិការអង្គការ Amnesty លោក Agnès Callamard បាននិយាយថា ៖«ភាពឃោឃៅពេញដោយឈាមនៃការសម្លាប់មនុស្សទាំងនោះគឺជាការរម្លឹកអតីតកាលរបស់តាលីបង់ និងជាសញ្ញាដ៏រន្ធត់ពីអ្វីដែលប្រហែលជាតាលីបង់នាំមកទៀត»។
«ការស្លាប់ដែលជាគោលដៅទាំងនោះគឺជាភស្តុតាងដែលក្រុមជនជាតិភាគតិច និងសាសនាបន្តមានហានិភ័យដ៏អាក្រក់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់តាលីបង់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន»។ លោក Agnès បញ្ជាក់។
បន្ថែមលើនេះទៀត សេវាទូរសព្ទចល័តត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ជាច្រើនកន្លែងនៅតាមតំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយតាលីបង់ ដូច្នេះព័ត៌មានអំពីការសម្លាប់មិនទាន់លេចធ្លោយរហូតបដល់ពេលនេះ។
អង្គការ Amnesty បានអំពាវនាវឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិស៊ើបអង្កេត និងការពារអ្នកដែលប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ទាំងនោះ។
តាលីបង់ត្រូវបានគេដឹងថា គ្រប់គ្រងអាហ្វហ្គានីស្ថានយ៉ាងឃោឃៅដោយបានដកហូតសិទ្ធិស្ត្រី និងជនជាតិភាគតិច មុនពេលត្រូវបានកម្លាំងបរទេសចម្រុះដឹកនាំដោយអាមេរិកផ្តួលរំលំកាលពីឆ្នាំ២០០១។
សន្និសីទសារព័ត៌មានលើកដំបូងបន្ទាប់ពីកាន់កាប់រដ្ឋធានីកាប៊ុល ក្រុមតាលីបង់បានសន្យាមិនសងសឹកលើនរណាម្នាក់ដែលធ្វើការឲ្យកម្លាំងអាមេរិក និង NATO បុគ្គលិករដ្ឋាភិបាលចាស់ ហើយផ្តល់សិទ្ធិដល់ស្ត្រីស្របតាមច្បាប់ឥស្លាម sharia និងគោរពសិទ្ធិសារព័ត៌មាន។
ប៉ុន្តែបើយោងតាមឯកសារអង្គការសហប្រជាជាតិបានព្រមានថា សកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់បានកំពុងតាមប្រមាញ់អ្នកធ្វើការឲ្យកម្លាំងអាមេរិក និង NATO បុគ្គលិករដ្ឋាភិបាលចាស់ដល់ផ្ទះតែម្តង។
តើនរណាជនជាតិភាគតិច Hazara?
- មានដើមកំណើតនៅម៉ុងហ្គោលី និងអាស៊ីកណ្តាល។
- ពួកគេជាអ្នកជំនាន់ក្រោយរបស់ Genghis Khan និងទាហានរបស់ពួកគេដែលវាយលុកអាហ្វហ្គានីស្ថាននៅសតវត្សរ៍ទី១៣។
- គោរពប្រតិបត្តិសាសនាឥស្លាម Shia Islam នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន និងប៉ាគីស្ថានដែលមានអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម Sunni ច្រើន។
- មានចំនួនប្រមាណ៩% នៃប្រជាជនអាហ្វហ្គានីស្ថាន៣៩.៩លាននាក់។
- ទទួលរងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយក្រុមតាលីបង់កាលពីអតីតកាល។
ប្រែសម្រួល៖ វីរបុត្រ
ប្រភព៖ BBC

-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ២ ថ្ងៃ ago
កម្មករសំណង់ ៤៣នាក់ ជាប់ក្រោមគំនរបាក់បែកនៃអគារ ដែលរលំក្នុងគ្រោះរញ្ជួយដីនៅ បាងកក
-
សន្តិសុខសង្គម៤ ថ្ងៃ ago
ករណីបាត់មាសជាង៣តម្លឹងនៅឃុំចំបក់ ស្រុកបាទី ហាក់គ្មានតម្រុយ ខណៈបទល្មើសចោរកម្មនៅតែកើតមានជាបន្តបន្ទាប់
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៦ ថ្ងៃ ago
រដ្ឋបាល ត្រាំ ច្រឡំដៃ Add អ្នកកាសែតចូល Group Chat ធ្វើឲ្យបែកធ្លាយផែនការសង្គ្រាម នៅយេម៉ែន
-
ព័ត៌មានជាតិ៣ ថ្ងៃ ago
បងប្រុសរបស់សម្ដេចតេជោ គឺអ្នកឧកញ៉ាឧត្តមមេត្រីវិសិដ្ឋ ហ៊ុន សាន បានទទួលមរណភាព
-
ព័ត៌មានជាតិ៥ ថ្ងៃ ago
សត្វមាន់ចំនួន ១០៧ ក្បាល ដុតកម្ទេចចោល ក្រោយផ្ទុះផ្ដាសាយបក្សី បណ្តាលកុមារម្នាក់ស្លាប់
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៧ ថ្ងៃ ago
ពូទីន ឲ្យពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនក្នុងទឹកដីខ្លួនកាន់កាប់ ចុះសញ្ជាតិរុស្ស៊ី ឬប្រឈមនឹងការនិរទេស
-
សន្តិសុខសង្គម២ ថ្ងៃ ago
ការដ្ឋានសំណង់អគារខ្ពស់ៗមួយចំនួនក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែតត្រូវបានផ្អាក និងជម្លៀសកម្មករចេញក្រៅ
-
សន្តិសុខសង្គម១ ថ្ងៃ ago
ជនសង្ស័យប្លន់រថយន្តលើផ្លូវល្បឿនលឿន ត្រូវសមត្ថកិច្ចស្រុកអង្គស្នួលឃាត់ខ្លួនបានហើយ